Bolalarda rotavirus infeksiyasi nima?
Rotavirus infeksiyasi oshqozon-ichak trakti virusli kasalliklarining eng keng tarqalgan turlaridan biri bo'lib, aksariyat yosh bolalar unga duch kelishadi. Zamonaviy tibbiy ma'lumotlarga ko'ra, bolalarda o'tkir gastroenterit ko'pincha virusli tabiatga ega bo'lib, qo'zg'atuvchilar orasida rotaviruslar va noroviruslar yetakchi o'rinni egallaydi [2]. Kasallik tana haroratining keskin ko'tarilishi, takroriy qusish, diareya va kuchli holsizlik bilan birga keladi, bu esa suyuqlikning tez yo'qolishi tufayli bola salomatligiga jiddiy xavf tug'diradi.
Ichak infeksiyalarini diagnostika qilish xususiyatlari
Qo'zg'atuvchini aniq aniqlash uchun zamonaviy tibbiyotda ahlat namunalari asosida multipleks zanjir reaksiya (PZR) kabi ilg'or diagnostika usullari mavjud [2]. Ushbu usul viruslar, bakteriyalar yoki parazitlarni samarali aniqlash imkonini beradi [2]. Biroq, shifokorlar muhim jihatni ta'kidlaydilar: og'ir patologiyalar bo'lmaganda, potensial patogenlarning aniqlanishining o'zi har doim ham maxsus antimikrobial davolashni talab qilmaydi [2], chunki gap virusli infeksiya haqida bormoqda.
Davolashning asosiy prinsiplari: antibiotiklar nima uchun kerak emas?
Ota-onalarda tug'iladigan asosiy savollardan biri — antibiotiklarni qabul qilish zarurati. Klinik tavsiyalar virusli kelib chiqishga ega bo'lgan ko'pchilik ichak infeksiyalari antibakterial preparatlarni tayinlashni talab qilmasligini aniq ko'rsatadi [2]. Istisno tariqasida faqat kam uchraydigan og'ir bakterial shakllar (masalan, shigellyoz, salmonellyozning og'ir holatlari yoki kampilobakteriozning ayrim turlari) kiradi [2]. Antibiotiklarni asossiz qo'llash rotavirusda yordam bermagani holda, kelgusida davolash imkoniyatlarini cheklab, bakteriyalarning preparatlarga chidamliligining global o'sishiga yordam beradi [2].
Rehidratsiya — rotavirusda davolash asosi
Bolalarda o'tkir diareya va qusishning asosiy xavfi — organizmning suvsizlanishi. Ushbu holatga qarshi kurashish uchun aniq xalqaro va milliy tavsiyalar ishlab chiqilgan:
- Yengil va o'rta darajadagi suvsizlanishda og'iz orqali rehidratsiya uchun gipotonik eritmalar (ORS) qo'llash qat'iy tavsiya etiladi [5].
- Og'ir suvsizlanish holatlarida tomir ichiga suyuqlik yuborish talab etiladi, ko'pincha ishqoriy komponentlarni o'z ichiga olgan dektroza va natriy eritmasidan foydalaniladi [5].
- Agar tomir ichiga kirish qiyin yoki imkonsiz bo'lsa, og'ir ahvoldagi bolalarni rehidratsiya qilish uchun burun-oshqozon nayi (zond) orqali suyuqlik yuboriladi [5].
Profilaktika va qo'llab-quvvatlovchi terapiya
Suv-tuz muvozanatini tiklashdan tashqari, bolaning ahvolini yengillashtirishga qaratilgan simptomatik terapiya muhim yo'nalish hisoblanadi. Pediatriya amaliyotida probiotiklar yordamida ichak mikrobiotasini qo'llab-quvvatlash va nojo'ya ta'sirlar xavfini kamaytirish usullari ham faol o'rganilmoqda [3], garchi muvaffaqiyatli natijaning asosi aynan malakali rehidratsiya terapiyasi va tiklanish davridagi parhez rejimi bo'lib qolmoqda.
Manbalar
- [1] Prevention of gastrointestinal side-effects in paediatric oncology: what are the guidelines? - PubMed
- [2] Anti-infective treatment of gastro-intestinal tract infections in children. - PubMed
- [3] Lactobacillus supplementation for Helicobacter pylori eradication in children: A language-inclusive systematic review and meta-analysis of efficacy and safety. - PubMed
- [4] Update and Summary of the European Association of Urology/European Society of Paediatric Urology Paediatric Guidelines on Vesicoureteral Reflux in Children. - PubMed
- [5] Chinese clinical practice guidelines for acute infectious diarrhea in children. - PubMed
Disklaymer: Ushbu maqolada keltirilgan ma'lumotlar faqat ma'lumot olish uchun mo'ljallangan va shifokor-pediatrning shaxsiy maslahatini o'rnini bosa olmaydi. Bolada ichak infeksiyasi alomatlari paydo bo'lganda zudlik bilan tibbiy yordamga murojaat qilish zarur.